Menemen Kubilay Şehitliği ve Anıtı Çekirdek Gezi Rehberi

İzmir’in Menemen ilçesinde 1930 yılında asteğmen Kubilay’ın şehit edilmesi ile Genç Cumhuriyet’in acı günlerinden biri yaşanır. Bugün Yıldıztepe’deki şehitlikte 100 yıllık bir cumhuriyetin bayrağı özegürce dalgalanmaya devam ediyor.

KUBİLAY ŞEHİTLİĞİ VE ANITI’NA NASIL GİDİLİR?

Kubilay Şehitliği ve Anıtı, Menemen Tren İstasyonu’nun yaklaşık 1 km güneybatısındadır ve yürüyerek 15 dakikada ulaşabilirsiniz. Çok yüksek olmasa da Yıldıztepe’ye çıkmakta zorlanacaklar araçla ulaşabilirler.

İzmir’in kuzeyinde yer alan Menemen’e İZBAN ile Karşıyaka durağından binerek 30 dakikada ulaşabilirsiniz.

Google Haritalar ile Yol Tarifi alabilirsiniz.

ÇEKİRDEK BİLGİ

Gezi Zamanı: Haftanın her günü 08.00 - 17.00 saatleri arasında gezilebilir. Giriş ücretsiz.

Gezi Süresi: Anıtı görmek isteyenler için 10 dakika, incelemek isteyenler için 20 dakika yeterli olur.

Tesis: Yürüme mesafesinde yeme-içme, alışveriş ve konaklama seçenekleri vardır.

KUBİLAY KİMDİR?

15 Kasım 1906 günü Adana’da doğan Mustafa Fehmi, İzmir’de eğitimine devam ederken Kubilay Han’a duyduğu hayranlık nedeniyle arkadaşları arasında “Kubilay” lakabını almıştı.

1926 yılında eğitimini tamamlamasıyla öğretmen olarak atanmış, 1928 yılında öğretmen arkadaşı Fatma Vedide Hanım ile evlenmiş ve bir oğlu dünyaya gelmişti.

Askerlik hizmetinin son döneminde yedek subay olarak Menemen'de görev yapıyordu.

TARİHİ OLAY

23 Aralık 1930 günü sabah saatlerinde kendini "Mehdi" ilan eden Derviş Mehmet, 70 bin kişilik hilafet ordusunun şehre geleceğini iddia ederek halka korku salmış, silah zoruyla taraftar toplamıştı.

Olayları bastırmak için görevlendirilen genç subay Asteğmen Kubilay, bir manga askeriyle olayları sakinleştirmek için bölgeye giderken askerlerine gerçek mermi yerine, kurusıkı denen askeri eğitim amaçlı mermiler aldırdı.

Kubilay, Derviş Mehmet ve yanındakileri ikna etmek için aralarına girdi. Açılan ateşle yaralandı. Bunun üzerine askerleri de ateş açtı. Ancak mermiler etkili değildi. Derviş Mehmet, "Bana kurşun işlemiyor." diye bağırarak çevresindekileri galeyana getirdi.

Genç asteğmen Kubilay, kaçmaya çalıştı ancak Gazez Camisi'nde yakalandı. Yaralı halde yakalanan Kubilay burada şehit edildi. Ardından başı kesilerek bir sırığa takıldı. Olay sırasında müdahale etmeye çalışan bekçiler Hasan ve Şevki de hayatını kaybetti.

ANITIN ÖZELLİKLERİ

Anıt, çevresi çam ağaçlarıyla çevrilmiş Yıldıztepe olarak bilinen yüksek bir tepede, Kubilay Kışlası içerisindedir ve Menemen’in hemen her yerinden görünmektedir.

Heykeltıraş Ratip Aşir Acudoğu’nun yaptığı anıtın açılışı, olaydan birkaç yıl sonra 26 Aralık 1934'te gerçekleştirilmiş.

Anıtın yüksekliği 15,66 metredir. Elinde mızrak tutan ve ufka bakan bronzdan yapılmış bir adam heykeli “Türk Gençliği”ni temsil etmektedir. Heykelin arkasında yan yana üç sütun yükselmektedir. Biri diğerlerinden uzundur. Asteğmen Kubilay’ı temsil eder. Diğer ikisi de Bekçi Şevki ile Bekçi Hasan’ı temsil eder. Zaten anıtın önünde adları yazmaktadır.

Anıtın arka tarafına geçtiğimizde "İnandılar, dövüştüler, öldüler. Bıraktıkları emanetin bekçisiyiz." yazılmış.

Her yıl olayın yıl dönümünde anıt önünde anma töreni düzenlenmektedir.

AYRILIRKEN KISA BİR DEĞERLENDİRME

Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olması amacıyla kurulmuş olan ve bunun için çalışan yeni devletin ilk yıllarında yaşanan bu olay derin yaralar açmıştı. Bu nedenle olaydan dört yıl sonra Yıldıztepe’ye dikilen bu anıt, sırtını Menemen’e dönmüş şekilde yapılmıştı. (1934 yılında Menemen günümüzdeki gibi geniş bir alanda değildi.)

Kubilay Anıtı, yalnızca üç şehidimizin anısını yaşatan bir şehitlik değildir. Cumhuriyet tarihimizin önemli dönüm noktalarından birini simgeleyen güçlü bir anıttır. Bugün Menemen’de Yıldıztepe'ye çıktığınızda sadece bir anıt görmeyecek, Genç Cumhuriyet’in derin bir yarasıyla karşılaşacaksınız.

ÇEVRESİNDE GEZİLECEK YERLER

Anıtın 1,2 km kuzeyinde Gazez Camisi’ne yürüyerek 20 dakikada ulaşabilirsiniz. Tarihi caminin 100 metre doğusunda ise “Taşhan Çarşı” yer almaktadır. Burada dinlenebilir ve çarşıdaki dükkanlardan alışveriş yapabilirsiniz.

İyi gezmeler!