Tarih Dolu Küçük Ada: ERDEK ZEYTİNLİ ADA

Erdek Limanı'nın hemen karşısındaki Zeytinli Ada, yalnızca sekiz dönümlük küçücük bir ada. Ama üzerinde erken Hıristiyanlık döneminden kalma bir manastır, kiliseler ve dünyanın en büyük vaftiz havuzu bulunuyor. 2013'te Kazı Başkanı Prof. Dr. Nurettin Öztürk bizi adım adım gezdirmişti. Ada, o günden bu yana hâlâ ziyaretçilerini bekliyor.

Erdek'e geldiğinizde asırlık çınar ağaçlarının gölgesindeki çay bahçelerinde oturmalısınız.

Önünüzde yürüyenler, bir banka oturmuş sohbet edenler, bisikletiyle gezintiye çıkanlar göreceksiniz. Limana bağlı tekne, sandal ve yatların ardında bir de ada var. Buraya ada demek ne kadar doğru bilemedim, belki de adacık demeliyim. Sadece 8 dönümlük bir alan üzerinde. Bir futbol sahası kadar... Ancak bu ada üzerinde yok yok. Erdek'te görülmesi gereken yerlerden biri de bu küçük adadır.

8 DÖNÜMDE KOCA BİR DÜNYA

Ada üzerindeki en önemli yapı bir manastır. MS 4. yüzyılda yapılmış. Zamanla bu manastırın etrafında başka yapılar da inşa edilmiş. Kilise ve vaftizhane gibi dini yapılardan başka, insanların günlük yaşamları için gereken fırın, atölye, çamaşırhane gibi yapılar.

2013 yılında dönemin Kazı Başkanı Prof. Dr. Nurettin Öztürk ile Zeytinli Ada'yı gezme şansımız olmuştu. Adım adım gezdirmişti bize adayı. Dünyanın en büyük vaftiz havuzunu, o dönem kullanılan fırınları ve kiliseleri beraber gezdik. Nurettin Hoca'nın anlatımıyla yaptığımız tur, bugüne dek, en özel Çekirdek Gezi'miz olmuştu.

Erdek'te çay bahçelerinin karşısında tarihi bir ada: Zeytinli Ada

DÜNYANIN EN BÜYÜK VAFTİZ HAVUZU

Neden bu kadar büyük bir vaftiz havuzuna ihtiyaç duymuşlar ki diye düşünmeden edemedim. Adadaki dini yapılar, Hıristiyanlığın yayıldığı ve geliştiği yıllarda yapılmış.

Hıristiyan olmak isteyenler vaftiz edilirken kişi suya daldırılır. Bu kutsal bir törendir. Günümüzde yeni doğan bebekleri küçük bir havuzda vaftiz etmek kolay, ancak o yıllarda, sanırım yetişkin insanları vaftiz edebilmek için bu havuz kullanılmış.

Fotoğraf : http://www.erdek.gov.tr

ADAYI VAR EDEN İKİ KAYNAK

Bu küçük adada iki de kaynak suyu var. Kaynaklardan biri her mevsim 25-26 derece civarında sıcaklığı var. İnsanların temizlenmesi için hamamlarda kullanılmış. Diğeri ise şifalı su. Göz ve deri hastalıklarına iyi geliyormuş. Bu kaynak suyun şifalı olmasının sebebi, suyun kaynadığı yerdeki granit taşlar. Bu taşlardaki minerallerle birleşen su, hastalıkların tedavisine yardım ediyormuş.

Nurettin Hoca, "Bu iki kaynak olmasa, ada üzerinde bu kadar yoğun bir yerleşim olmazdı," dedi.

Prof. Dr. Nurettin Öztürk ile adayı gezdik.

Ada, Osmanlı döneminde karantina adası olarak kullanılmış. Erdek'e deniz yoluyla gelenler önce adada sağlık taramasından geçiriliyormuş. Ancak sağlığı yerinde olanlar Erdek'e girebiliyormuş. Hasta olanlar adada tutuluyormuş.

ARKEOPARK OLACAK BEKLENTİSİ

2013 yılında yaptığımız Çekirdek Gezi'de Nurettin Hoca, adanın 2014 yılında bir arkeopark olarak ziyarete açılmasının planlandığından söz etmişti. Aradan uzun yıllar geçti. 2026 yılında Zeytinli Ada'ya hala Erdek'teki çay bahçelerinden bakıyoruz. Oysa arkeologların titiz çalışmalarıyla, pek de gizli olmayan bu geçitle yüzyıllar öncesindeki hikayelere zamanda yolculuk yapmışız gibi ulaşabiliriz.

Erdek Zeytinli Ada

O günkü Kazı Başkanı Nurettin Öztürk hocamıza ve yine o günkü Bandırma Arkeoloji Müzesi Müdür Vekili Zeliha DOĞAN'a konukseverlikleri için çok teşekkür ederiz.