Bursa'da Üzerinde Çarşı Olan Köprü: Irgandı Köprüsü

Tarih sayfalarından günümüze ulaşan pek çok simgesi olan Bursa'nın bir simgesi de Irgandı Köprüsü olsa gerek. Üzerindeki çarşısıyla dünyadaki sayılı köprülerden biri olan Irgandı Köprüsü'nden geçerken, el emeği sanat ürünlerine göz atabilir, Bursa gezinizden güzel bir hatıra ile ayrılabilirsiniz.

IRGANDI KÖPRÜSÜ'NE NASIL GİDİLİR?

Osmangazi ile Yıldırım ilçelerini birbirinden ayıran Gökdere üzerinde yer alan köprüye Atatürk Caddesi üzerindeki Setbaşı Köprüsü'nden kolayca ulaşabilirsiniz.

Google Haritalar ile Yol Tarifi alabilirsiniz.

ÇEKİRDEK BİLGİ

Gezi Zamanı: Köprüyü gece veya gündüz gidip ziyaret edebilirsiniz. Ancak köprü üzerindeki dükkanlardan alışveriş yapmak için mevsimine göre mesai saatlerini tercih etmelisiniz.

Gezi Süresi: Köprüyü 5 dakikada geçebilirsiniz. Köprüyü farklı açılardan fotoğraflamak için biraz uzaklaşmanız gerekecektir. Alışveriş yapmak isteyenler daha çok zaman ayıracaktır. 

Tesis: Köprünün çevresinde pek çok yeme-içme, alışveriş ve konaklama seçenekleri vardır.

KISA TARİHÇE

Yazılı belgelere göre köprü, 1442 yılında zengin bir ipek tüccarı olan Hoca Muslihuddin tarafından yaptırılmış.

Köprü üzerindeki dükkanların sonradan eklendiğini düşünenler olsa da, uzmanlar köprünün bu şekilde planlanıp inşa edildiğini belirtmektedir. Evliya Çelebi de Seyahatnamesi'nde köprü üzerindeki dükkanlardan söz etmektedir.

1855 yılında yaşanan büyük bir depremde köprü üzerinde kâgir dükkanlar, yani taş veya tuğladan yapılmış olan dükkanlar yıkılmış, yerine aslına uygun olmayan ahşap dükkanlar yapılmış.

Ayrıca 1922 yılında yurdumuzu işgal eden Yunan ordusu geri çekilirken köprüyü dinamitlemiş ve zarar vermişti.

1949 yılında onarılan köprü, 2004 yılında günümüzdeki halini almıştır.

MİMARİ ÖZELLİKLERİ

Gökdere üzerindeki köprü kesme taştan inşa edilmiş. Derenin iki yakasındaki kayalıklara oturtulan köprü, tek gözlü ve sivri kemerlidir.

11 metre genişliğinde köprü üzerinde 31 dükkan ve bir de mescit varmış. Günümüzde dükkânlarda hat, ebru, minyatür, ahşap oyma gibi geleneksel Türk el sanatları sergilenmekte ve satılmaktadır.

IRGANDI KÖPRÜSÜ EFSANESİ

Bursa 1326 yılında fethedildikten sonra Osman Gazi ve Orhan Gazi ile birlikte cenk etmiş yiğitlerden biri, bu köprünün olduğu yerden geçerken bir ses işitir:

"Çıkayım mı, geleyim mi?"

Yiğit hemen kılıcına davranır. Koskoca Bursa'yı fethetmiş, bir sesten mi ürkecek:

"Hele çık bakalım, ne yapabilirsin?" 

Sağına bakar, soluna bakar, ortalıkta kimse görünmez. Kılıcını yere vurunca yer ırgalanır, yani sallanır, sarsılır. Ortaya büyük bir hazine çıkar. Yiğit altınları görünce şaşakalır.  Orhan Gazi'ye gidip yaşadıklarını anlatır. Orhan Gazi de;

"Kim bilir ne hayır ettin de, Allah sana kısmet etmiş. Bursa'da hayra harcayasın." der.

O da hazineyi bulduğu yere bu köprüyü yaptırır. 

AYRILIRKEN KISA BİR DEĞERLENDİRME

Irgandı Köprüsü yalnızca bir ulaşım yapısı değil; yüzyıllardır ticaretin, sanatın ve günlük yaşamın buluştuğu yaşayan bir tarih parçası. Günümüzde de küçük dükkânlarıyla bu geleneği sürdürüyor. Üzerinde yürürken sadece bir köprüden geçmedim, Bursa'nın geçmişi ile bugünü arasında kurulan zarif bir bağın üzerinde yürüdüm.

Belki bir gün, dünyadaki diğer örnekler olan Almanya'nın Erfurt kentindeki Krämer Köprüsü, Bulgaristan'ın Lofça kentindeki Osma Köprüsü, İtalya'nın Floransa kentinde Ponte Vecchio Köprüsü ile Venedik kentindeki Ponte di Rialto Köprüsü üzerinde de yürüme fırsatım olur.

ÇEVRESİNDE GEZİLECEK YERLER

Irgandı Köprüsü'nün 300 metre kuzeyinde yer alan Boyacıkulluğu Köprüsü'ne yürüyerek 5 dakikada ulaşabilirsiniz.

Köprünün 500 metre doğusunda yer alan "Yeşil Cami"ye ve "Türk ve İslam Eserleri Müzesi"ne yürüyerek 10 dakikada ulaşabilirsiniz.

Köprünün yaklaşık 1 km doğusunda yer alan "Emir Sultan Camisi"ne yürüyerek 20 dakikada ulaşabilirsiniz.

Köprünün 600 metre batısında yer alan "Atatürk Heykeli"ne yürüyerek 10 dakikada ulaşabilir, burada Atatürk Anıtı'ndan başka "Ahmet Vefik Paşa Tiyatrosu"nu, "Heykel Saat Kulesi"ni ve "Bursa Kent Müzesi"ni görebilirsiniz.

Köprünün yaklaşık 1 km batısında yer alan "Bursa Ulu Cami"ye yürüyerek 15 dakikada ulaşabilir, bu bölgede  Ulu Cami'den başka Bursa Kapalı Çarşısı'nı ve Koza Han, İpek Han, Geyve Han ve Pirinç Han gibi tarihi hanları da görebilirsiniz.

Köprünün yaklaşık 1,5 km batısında yer alan "Tophane Parkı"na yürüyerek 25 dakikada ulaşabilir, bu park içine "Tophane Saat Kulesi"ni, Osman Gazi ve Orhan Gazi türbelerini görebilirsiniz.

İyi gezmeler.