Şehit Ressam Hasan Rıza Heykeli

Osmanlı Devleti, Balkan Savaşı'na hazırlıksız yakalanmıştı. Edirne, 26 Mart 1913'te Bulgar ordusunun eline geçti. Aynı gün Karaağaç'taki atölyesine koşan Ressam Hasan Rıza'nın tek amacı tablolarını kurtarmaktı.

ŞEHİT RESSAM HASAN RIZA HEYKELİ’NE NASIL GİDİLİR?

Karaağaç Mahallesi’nde, Meriç Köprüsü'nün güney çıkışında yer alır.

Google Haritalar ile Yol Tarifi alabilirsiniz.

ÇEKİRDEK BİLGİ

Gezi Zamanı: Halka açık alanda olan heykel haftanın 7 günü, 24 saat görülebilir.

Gezi Süresi: 10 dakika yeterli olur.

Yakında Ne Var?: Yürüme mesafesindeki Karaağaç'ta ve Edirne kent merkezinde yeme-içme, alışveriş ve konaklama seçenekleri vardır.

RESSAM HASAN RIZA KİMDİR?

1858 yılında İstanbul Üsküdar’da doğmuştu. Resim sanatına ilgi duyuyor, resimler yapıyordu. Bahriye (denizcilik) mektebinde eğitim gördü. Okulunun son sınıfındayken ona bir görev verdiler. Sultan Abdülhamit’in yatındaki resimleri onarması ve bozulan süslemeleri yenilemesi istenmişti. İşin üstesinden başarıyla gelince mezun olmadan “subay” rütbesini verdiler.

Resim çalışmak istiyordu. İtalya’ya gitti. On yıl boyunca kendini geliştirmek için çalıştı. Ardından Mısır’da da iki yıl geçirdi. Türkiye’ye döndüğünde yine askeri bir görev önerdiler ancak kabul etmedi. Aklında sadece resim vardı. Edirne Karaağaç'ta bir atölye kurdu ve özellikle Osmanlı tarihindeki önemli olayları ve savaşları betimleyen tablolar yaptı.

TARİHİ OLAY

26 Mart 1913 günü Bulgar ordusu Edirne’yi işgal ederken 55 yaşındaki Ressam Hasan Rıza tablolarını kurtarmak için atölyesine koştu. Bulgar askerlerine yakalandı, öldürüldü. Bazı tabloları yok edildi, bazıları ise götürüldü.

Günümüze kalan eserleri Edirne Belediyesi’nde, İstanbul Deniz Müzesi’nde, İstanbul Askeri Müze’de ve Ankara Orduevi’nde sergilenmektedir. Edirne Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nin duvarlarında da eserleri sergilenen Hasan Rıza’nın bazı eserleri de Viyana Müzesi’nde ortaya çıkmış.

HEYKELİN ÖZELLİKLERİ

Müslüm Özcan'ın yaptığı bronz heykel, 1,5 metre bir kaide üzerinde 2,4 metre yüksekliktedir. Kaide üzerinde Hasan Rıza hakkında kısa bir bilgilendirme levhasına da yer verilmiş.

Heykel 2017 yılında, Hasan Rıza'nın şehit edildiği gün olan 26 Mart günü açılmıştı.

AYRILIRKEN KISA BİR DEĞERLENDİRME

Hasan Rıza'nın bazı eserlerinin yıllar sonra Viyana'da ortaya çıkması ilginç. Karaağaç'ta insanları öldürmekten çekinmeyen, Hasan Rıza'nın atölyesini de yağmalayan askerler, bazı tabloları yok ederken bazılarını yanlarında götürmüşler. Neden götürdüklerini bilmiyoruz. Acaba o kargaşanın içinde bir an durup tablolara baktılar ve gördüklerinden mi etkilendiler?

Belki de sanat eserlerinin, karşısına çıkan her şeyi yok edip insanları öldürmekten çekinmeyen saldırgan düşman askerlerini bile bir an için de olsa durup düşündürme gücü vardır.

ÇEVRESİNDE GEZİLECEK YERLER

"Meriç Köprüsü"nün hemen yanında yer alan heykel, "Hacı Adil Bey Çeşmesi" ile de komşudur.

3 km batısında Karaağaç Mahallesi'nde "Lozan Anıtı"na, "Milli Mücadele ve Lozan Müzesi"ne, "Eski Tren Garı"na, "İlhan Koman Heykel ve Resim Müzesi"ne ve "Trakya Üniversitesi Doğa Tarihi Müzesi"ne yürüyerek 40 dakikada ulaşabilirsiniz. Hem ağaçlı güzel bir yoldan yürümüş olursunuz hem de yolunuzun üzerinde "Balkan Şehitleri Anıtı"nı görebilirsiniz. 

İyi gezmeler!