Edirne Üç Şerefeli Cami (Burmalı Cami)

Yapıldığı dönemde 24 metre çapındaki dev kubbesiyle dikkat çeken Üç Şerefeli Cami, bugün Mimar Sinan’ın şaheseri Selimiye’nin gölgesinde kalmış gibi görünebilir. Oysa Osmanlı mimarisinde pek çok ilkin denendiği bu yapı, yakından incelenmeyi hak ediyor.

EDİRNE ÜÇ ŞEREFELİ CAMİ’YE NASIL GİDİLİR?

Üç Şerefeli Cami, Eski Cami ve Selimiye Camisi gibi diğer önemli camilerle birlikte Edirne kent merkezinde yer almaktadır.

Google Haritalar ile Yol Tarifi alabilirsiniz.

ÇEKİRDEK BİLGİ

Gezi Zamanı: Cami haftanın 7 günü ibadete ve ziyarete açıktır.

Gezi Süresi: Kısa bir tur için 10 dakika, ayrıntılı incelemek isteyenler için 40 dakika zaman ayırmakta yarar var. Camiyi incelemek isteyenler namaz saatleri dışında, özellikle öğleden önceki saatleri tercih ederse çok daha rahat bir gezi yapabilir.

Tesis: Cami, kent merkezinde yer aldığı için çevresinde yeme-içme, alışveriş ve konaklama seçenekleri vardır.

Kıyafet: Camiye uygun kıyafet giyilmesi önemli. Kadınların camiye girerken başlarını örtmesi gerekir.

Sultan II.Murad Kimdir?

1421 yılında 18 yaşındayken Osmanlı Devleti'nin altıncı padişahı olarak, babası Çelebi Sultan Mehmed'in yerine tahta geçti.

30 yıl tahtta oturan II.Murad, şair, hattat ve bir kültür insanı olarak tanındı.

Bursa'da "Muradiye Külliyesi"ni yaptırmış, Edirne'deki Üç Şerefeli Cami ile Osmanlı mimarisinin yeni aşamaya geçmesini sağlamıştır.

ÜÇ ŞEREFELİ CAMİ

Sultan II.Murad'ın 1437-1444 yılları arasında yaptırdığı caminin mimari konusunda farklı kaynaklarda farklı isimlerden söz edilmektedir.

Cami, Klasik Osmanlı cami mimarisine geçişin önemli örneklerinden biri. "Bursa Ulu Cami" gibi, çok birimli ve çok kubbeli bir sistemden, tek ve büyük kubbeli, merkezi planlı sisteme geçişin ilk örneğidir.

Mimari Özellikleri

Kubbe: Yaklaşık 24 metre çapındaki dev kubbe, ikisi bağımsız altı köşeli sütun (paye), dördü ise duvara bitişik ayaklar üzerine oturur. Bu "altı dayanaklı" sistem, mekan bütünlüğü sağlama yolunda atılmış büyük bir adımdır.

Minareler: Osmanlı mimarisinde dört minareli ilk camidir. Her biri farklı tasarıma sahip olan minareler avlunun dört köşesinde yükselir. Camiye adını veren "Üç Şerefeli Minare", 67,62 metre yüksekliği ile Selimiye inşa edilene kadar Osmanlı topraklarındaki en yüksek minare unvanını korumuştur. (Selimiye'nin minare yüksekliği 70 metre, alem ile birlikte 84 metredir.) Ana minarenin en şaşırtıcı özelliği, üç şerefesine de birbirini görmeyen üç ayrı merdivenle çıkılabilmesidir. Bu sistem sayesinde üç müezzin birbirine rastlamadan şerefelere ulaşabilir.

İki şerefeli olan "Baklava Minare", diğer tek şerefeli olan minareler ise "Çubuklu Minare" ve "Burmalı Minare" diye adlandırılmaktadır.

Revaklı Avlu: 2600 m²'lik geniş avlusu, Osmanlı mimarisindeki ilk revaklı avlu örneğidir. Avlunun ortasında mermer bir şadırvan yer alır.

Camide Görülmesi Gerekenler

• Ünlü Taç Kapı: Edirne’deki meşhur tekerlemede "Üç Şerefeli’nin kapısı" olarak anılan mermer cümle kapısı, iki kemer içindeki kavsarası ve özgün süslemeleriyle şehrin en ilginç yapı kitabelerinden biridir.

• Denge Terazi Silindirleri: Mihrabın her iki yanında bulunan ve dönüyor olmaları caminin statik dengesinin yerinde olduğunu gösteren iki adet mermer terazi silindiri bulunmaktadır.

• Süslemeler: Kubbe içlerindeki yoğun kalem işleri, rumi ve hatayi motifleriyle bezelidir. Ayrıca avlu revaklarının kemerlerinde kırmızı-beyaz taş işçiliği ve palmet motifleri dikkat çekicidir.

AYRILIRKEN KISA BİR DEĞERLENDİRME

Bakım ve onarımdan yeni çıkmış Selimiye Camisi’nin yanında gölgede kalmış gibi görünse de Üç Şerefeli Cami, kendi görkemiyle yüzyıllardır dimdik ayakta. Selimiye kadar ferah bir çevresi yok; yoğun kent yaşamının içinde biraz sıkışmış gibi. Ancak "Makedon Kulesi"ne çıktığımda camiyi bu kez biraz daha yukarıdan gördüm. Dev kubbesi ve birbirinden farklı dört minaresiyle kent dokusunun içinden yükseliyordu. Üç Şerefeli Cami’nin büyüklüğünü anlamak için "Makedon Kulesi"ne çıkmalısınız.

ÇEVRESİNDE GEZİLECEK YERLER

Edirne kent merkezinde yer alan Üç Şerefeli Cami'ye yakın pek çok gezi durağı var.

Hemen yanı başında "Saatli Medrese (Fatih Sultan Mehmet Müzesi)" ile yolun karşısında "Makedon Kulesi" de görülebilir.

Yaklaşık 500 metre doğusunda yer alan "Selimiye Camisi"ne yürüyerek 7 dakikada ulaşabilirsiniz. "Selimiye Külliyesi" içindeki "Türk-İslam Eserleri Müzesi" ile "Selimiye Vakfı Müzesi", Selimiye'ye komşu "Edirne Kent Müzesi" ile "Edirne Belediyesi Müzik Müzesi" iki dakikalık yürüme uzaklığında.

Selimiye'ye yürürken yanından geçeceğiniz "Eski Cami", "Bedesten Çarşısı" ile günümüzde otel olan hizmet veren "Tarihi Rüstem Paşa Kervansarayı"nı da görebilirsiniz.

Yaklaşık 1,5 km güneydoğusunda yer alan "Ekmekçizade Kervansarayı"ndaki balmumu heykellerini görmek için 20 dakikada yürüyerek ulaşabilirsiniz.

İyi gezmeler!

Kaynaklar:

Eski Cami, Üç Şerefeli Cami ve Selimiye Camii Mimari Özellikleri ve Dönemsel Karşılaştırması, Sema KIZILELMA, Atatürk Üniversitesi

https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/edirne/gezilecekyer/uc-serefeli-cami